۲۸خرداد به‎روایت‎تاریخ؛ آغاز آخرین جنگ‎ایران و روم در زمان اردشیریکم

اصلاحات | اردشیر یکم در آخرین جنگ خود با رومیان با استفاده از یک تاکتیک تازه و گسترش دادن منطقه جنگ، واحدهای ارتش روم را مجبور به جنگیدن در سه جبهه کرده و درهم کوبیده بود.

16789_9_1267213276آغاز آخرین جنگ ایران و روم در زمان اردشیر یکم (۲۳۲ م)
۱۸  ژوئن ۲۳۲ میلادی جنگ دیگری میان ایران و امپراتوری روم آغاز شد. آغاز این جنگ از كاپادوكیه (Capadocia=Kapadokya تركیه امروز و گوشه‎ای از ساتراپی سوم ایران، طبق تقسیم بندی داریوش بزگ) بود و در طول جنگ، فرماندهی ارتش ایران را اردشیر پاپكان (ساسانی) موسس دودمان ساسانیان برعهده داشت. اردشیر یکم قبلا هم با امپراتوری روم وارد جنگ شده بود زیرا که رومیان در اواخر دوران سلطنت اردوان پنجم (اشکانی)، از اختلافات داخلی ایرانیان سوء استفاده کرده و در آناتولی (ترکیه امروز) و سوریه دست به پیشروی نظامی زده بودند. جنگ‎های اردشیر یکم با هدف اخراج رومیان از مشرق زمین که از سال ۲۳۰ میلادی آغاز شده بود سبب شده بود که الکساندر سه وروس Alexander Severus امپراتور وقت روم به شرق مدیترانه آید و در آنتیوک مستقر شود. باوجود این، در جنگی که از کاپادوکیه آغاز شد اردشیر قاطعانه پیروز شد و سه وروس پس از این شکست به اروپا بازگشت. اردشیر یکم در آخرین جنگ خود با رومیان با استفاده از یک تاکتیک تازه و گسترش دادن منطقه جنگ، واحدهای ارتش روم را مجبور به جنگیدن در سه جبهه کرده و درهم کوبیده بود. مورخان درباره پیروزهای نظامی در این دوره نوشته اند:”ناسیونالیسم توفنده ایرانی برنده جنگ‌های عهد ساسانیان بود، نه شاه وقت و ارتش به تنهایی”.

 

مرگ “آغامحمدخان قاجار” اولین پادشاه خونخوار قاجاریه در گرجستان (۱۱۷۶ ش)
آغامحمدخان قاجار فرزند بزرگ محمدحسن خان قاجار قوانلو از اهالی استرآبادِ گرگان در مازندران بود. وی در كودكی پس از جنگی كه بین قبیله‎‏اش با خانِ افشار روی داد مقطوع النسل گردید و پس از دربدری فراوان با اكرام كریم خان زند، به مدت شانزده سال زندگی خوشی داشت. آغامحمدخان به محض اطلاع از بیماری شدید وكیل الرُّعایا زند، از شیراز گریخت و برای تشكیل حكومت و كسب قدرت، وارد عرصه جنگ و مبارزه شد. وی نیرومندترین رقیب خود یعنی لطفعلی خان زند را به زحمت شكست داد و سرزمین‏‌های قلمرو ایران را كه به علت ضعف حكومت مركزی، توسط حاكمان محلی، اعلام استقلال كرده بودند به تصرف خود درآورد. وی در صدد ایجاد حكومتِ مركزی مقتدر، از هیچ جنایتی فروگذار نكرد و حتی برادرانش را نیز به قتل رساند. آغامحمدخان قاجار در طول هفده سال، تمام مدعیان سیاسی خود را از میان برداشت و با قساوتی تمام، منظور خود را عملی ساخت. لشكركشی‏‌های آغامحمدخان قاجار به مناطق گوناگون و قتل عام‌‏های كرمان، تفلیس و دیگر نقاط، اوج سفاكی و بی رحمی او را به نمایش گذاشت. آغامحمدخان پس از گذشت سال‏‌ها از كسب قدرت، در سال ۱۱۷۴ شمسی به طور رسمی در تهران تاجگذاری كرد و با اعلام تاسیس سلسله پادشاهی قاجار خود را پادشاه ایران نامید، ولی هنوز مدتی از سلطنت رسمی وی نگذشته بود كه طی لشگركشی جدیدی كه به قفقاز و گرجستان داشت توسط دو تن از خدمتكارانش به قتل رسید و زندگی ننگین وی در ۶۳ سالگی به پایان رسید. آغامحمدخان قاجار در طی سال‏های حكومت خود، قسمت اعظم خاك ایران را تحت انقیاد و اطاعت خود درآورد. وی مردی سنگدل، خشن و كینه‌‏توز بود و برای رسیدن به منظور خود از انجام هیچ جنایتی پرهیز نمی‌‏كرد.

اولتیماتوم “محمدعلی شاه” به مجلس برای تبعید چند تن از رهبران مشروطه (۱۲۸۷ ش)
پس از آن كه محمدعلی شاه قاجار خود را برای وارد ساختن ضربه نهایی بر پیكر مشروطه آماده ساخت و برای حمله به مجلس تدارك دید، با اولتیماتومی به مجلس شورای ملی، خواستار دستگیری فوری هشت تن از رهبران و سخنوران مشروطه شد. ملك المتكلّمین كه از خطبای مشهور بود و به هر مناسبتی در سخنان خود به سرزنش محمدعلی شاه و اقدامات وی می‏پرداخت؛ میرزا جهانگیر خان شیرازی كه با انتشار روزنامه صور اسرافیل با شاه در افتاده بود؛ سید محمد رضامساوات كه در روزنامه‏‌اش به محمد علی شاه به شدت انتقاد می‏‌كرد، سید جمال الدین واعظ نیز كه سابقه طولانی در تهییج مردم و ایراد سخنان كوبنده و ضد استبدادی داشت و چند نفر دیگر، از جمله افرادی بودند كه محمدعلی شاه خواهان دستگیری و تبعید آنان شده بود. به هرحال، مجلس از پذیرفتن اخطار شاه سرباز زد و بدین ترتیب، شاه كه بهانه لازم را برای انهدام كامل مجلس و مشروطه به دست آورده بود، دستور تهیه مقدمات انهدام ساختمان مجلس را كه نماد آزادی و حكومت مشروطه بود صادر كرد و این ماجرا پنج روز بعد، در دوم تیر ۱۲۸۷ اتفاق افتاد.

روزی كه قزوین به دست یك سرهنگ یاغی روس افتاد. (۱۲۹۷ ش)
یك سرهنگ روس وفادار به رژیم سلطنتی (تزار روسیه) كه با واحد خود عازم باكو برای جنگ با بلشویك‌ها بود ۲۸ خرداد ۱۲۹۷ (۱۸ ژوئن ۱۹۱۸) در سر راهش، شهر قزوین را تصرف كرد. دولت وقت ایران از نظر نظامی آن چنان ضعیف بود كه از عهده این افسر یاغی روس و نهصد قزاق او هم برنیامد. پس از انقلاب بلشویكی روسیه و خروج این كشور از جنگ جهانی اول و لغو امتیازات روسیه در ایران از سوی لنین، برخی از افسران روس كه قبلا برای جنگ با عثمانی وارد ایران شده بودند مطیع كمونیست‌ها نشده و به مخالفان آنان پیوسته بودند كه اصطلاحا سفیدها (در برابر واژه سرخ‌ها = کمونیست‌ها) خوانده می‌شدند و افسری كه قزوین را گرفت یكی از همین سفیدها بود.

 

تغییر كلاه برای بار دوم! (۱۳۱۴ ش)
۲۸ خرداد ۱۳۱۴ برای دومین بار از زمان روی كار آمدن دودمان پهلوی كلاه كارمندان عوض شد. طبق بخشنامه ای كه در این روز در ایران به ادارات دولتی و سازمان‌های دیگر ابلاغ شد از آن پس كارمندان دولت و مردانی كه به سازمان‌های دولتی مراجعه می‌كردند بایدكلاه شاپو (تمام لبه) برسر می گذاشتند. قبلا دستور داده شده بود كه از كلاه پهلوی(كلاه یك لبه = كلاهی كه دارای لبه در قسمت جلو است ــ مشابه كلاه نظامیان فرانسوی = کِپی Kepi) استفاده شود. در بخشنامه تازه اخطار شده بود كه عدم رعایت دستور موجب انتظار خدمت كارمند خواهد شد.

درگذشت حسن مشحون، موسیقی شناس و نویسنده (۱۳۵۹ ش)
حسن مشحون در سال ۱۲۸۵ متولد شد.ایشان پس از طی تحصیلات متوسطه ،در سال ۱۳۱۳ از دانش‌سرای عالی موفق به اخذ درجه لیسانس در رشتۀ تاریخ و جغرافیا شد.وی پس از فعالیت‌های آموزشی در دبیرستان‌های شهرهای همچون تهران و همدان و … در سا ل ۱۳۳۱ به مدت یك سال از سوی دولت به آمریكا اعزام شد و پس از بازگشت به ترتیب در مقام‌های ریاست ادارۀ فرهنگ استان مازنداران، ریاست ادارۀ محاكمات وزارت فرهنگ و مدیریت كل باستان شناسی كشور به خدمت اشتغال داشت.مرحوم حسن مشحون در سال ۱۳۵۹ چشم از جهان فروبست. قابل ذكر است كتاب” تاریخ موسیقی ایران “تالیف مرحوم حسن محشون ، در دوره سیزدهم كتاب سال جمهوری اسلامی ایران از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان كتاب سال برگزیده شد. گروه : علوم انسانی رشته : تاریخ تحصیلات رسمی و حرفه‌ای : حسن محشون تحصیلات متوسطه را در دبیرستان دارالفنون به پایان رساند. در سال ۱۳۱۳ از دانش‌سرای عالی موفق به اخذ درجه لیسانس در رشتۀ تاریخ و جغرافیا شد. زمان و علت فوت : مرحوم حسن مشحون در سال ۱۳۵۹ چشم از جهان فروبست. فعالیت‌های آموزشی : حسن محشون پس از چند سال فعالیت آموزشی در شیراز، همدان و مشهد مجدداً به تهران آمد و در دبیرستان‌های البرز و دارالفنون به تدریس پرداخت. در سا ل۱۳۳۱ به مدت یك سال از سوی دولت به آمریكا اعزام شد و پس از بازگشت به ترتیب در مقام‌های ریاست ادارۀ فرهنگ استان مازنداران، ریاست ادارۀ محاكمات وزارت فرهنگ و مدیریت كل باستان شناسی كشور به خدمت اشتغال داشت. وی پس از بازنشستگی در سال ۱۳۴۷، حدود دو سال در دانشكده هنرهای زیبای دانشگاه تهران به تدریس تاریخ موسیقی پرداخت.
جوائز و نشان‎ها : كتاب” تاریخ موسیقی ایران “تالیف مرحوم حسن محشون ، در دوره سیزدهم كتاب سال جمهوری اسلامی ایران از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان كتاب سال برگزیده شد. چگونگی عرضه آثار : كتاب تاریخ موسیقی ایران حاصل ۴۰ سال تلاش حسن محشون بوده است كه پس از فوت ایشان و گذشت ۲۰ سال، به اهتمام خانم دكتر كریمی (امیری فیروزكوهی) انتشار یافت. آثار : ۱ تاریخ موسیقی ایران ویژگی اثر : تالیف،این كتاب در دوره سیزدهم كتاب سال جمهوری اسلامی ایران ،از طرف وزرات فرهنگ و ارشاد اسلامی معرفی و برگزیده شده است. آشنایی با كتاب: «تاریخ موسیقی ایران»: تاریخ موسیقی ایران (دو جلد)؛ حسن مشحون؛ تهران: نشر سیمرغ، با همكاری نشر فاخته، ۱۳۷۳٫ هنر یكی از عوامل مهم ابراز احساسات و بیان زیبایی است كه بشر با الهام از طبیعت به آن دست یافت و از زمانی كه توانست انفعالات درونی خود را به وسیله صدا نمایش دهد، و وزن را از صداهای منظم و مختلف طبیعت به دست آورد، موسیقی را به وجود آورد. در ایران كه مهد هنرش نامیده‌اند، موسیقی نیز ریشه‌ای دیرینه دارد و غرض از نگارش این كتاب، بیان سرگذشت موسیقی ایران در طول تاریخ و شمه‌ای از چگونگی آن، نیز شرح تحول، تغییرات، عوامل و حوادثی است كه در دوران‌های گوناگون در ترقی و تنزل و ركود این فن مؤثر افتاده است. همچنین ذكر نام و شرح احوال و آثار بزرگانی كه با آشنایی عملی و نظری نسبت به موسیقی، با نوآوری‌ها و تصرفات خود در توسعه و تكمیل آن كوشیده اند از دیگر مواردی است كه مؤلف كتاب استفاده از مدارك موجود در ارائه آن كوشیده است. مرحوم حسن مشحون چندین سال از عمر خود را صرف تألیف این كتاب كرد كه اجل مهلت نداد تا انجام آن را ببیند. پس از مرگ او، كتاب نشیب و فرازهای بسیاری را پیمود تا بالاخره به اهتمام خانم امیری فیروزكوهی به چاپ رسید.

پایان زندگی سیاسی “ناپلئون” به دنبال شكست در جنگ تاریخی “واترلو” (۱۸۱۵ م)
پس از فرار ناپلئون بُناپارت از تبعیدگاه خود در جزیره اِلْب و به دست گرفتن مجدد قدرت در فرانسه، اتحاد جدیدی بر ضد او به سرعت شكل گرفت. ناپلئون برای مقابله با ارتش‌‏های دولت‌‏های پروس و انگلیس كه در دهكده‎‏ای به همین نام، در بلژیك علیه سپاه ناپلئون صف آرایى می‌‏كردند، حمله پیشگیرانه‏‎ای به عمل آورد. ولی در این نبرد كه در دشت واترلو درگرفت، ناپلئون با هفتاد و پنج هزار سرباز، تاب مقاومت در برابر یك‏صد و شصت هزار نیروی متحد دشمن را نیاورد. در جنگ واترلو به علت بارندگی بسیار شدید و صعب‏‎العبور بودن راه‎‏ها، حركت توپخانه ناپلئون كه وی در جنگ‏‎ها به آن اتكای زیادی داشت به تاخیر افتاد و قوای كمكی هم در خطوط مقدم جنگ، به موقع به امپراتور فرانسه نرسید. در نتیجه، ناپلئون در این جنگ شكست خورد و تسلیم نیروهای دول متحد گردید. با شكست ناپلئون در نبرد واترلو در هجدهم ژوئن ۱۸۱۵میلادی، وی به پاریس بازگشت و چون از تجهیز قوا برای ادامه نبرد ناامید شد، به نفع پسرش از مقام سلطنت استعفا داد، ولی متحدین به تقاضای او برای واگذاری حكومت به فرزندش اعتنا نكردند. در نهایت، ناپلئون به وسیله كشتی جنگی انگلیس به جزیره سنت هلن در جنوب اقیانوس اطلس تبعید شد و شش سال بعد در سال ۱۸۲۱میلادی در همان جا درگذشت.

پیام تاریخی دوگل و ایجاد فرانسه آزاد در انگلستان! (۱۹۴۰ م)
شارل دوگل، ژنرال ناسیونالیست فرانسوی که با گروهی از نظامیان این کشور به انگلستان عقب‌نشینی کرده بود هجدهم ژوئن ۱۹۴۰ برای ملت فرانسه که کشورشان عملا در اشغال نظامی آلمان بود یک پیام رادیویی فرستاد که «پیام تاریخی» عنوان گرفته است. دوگل در این پیام که ۲۲ ژوئن از رادیو لندن تکرار شد فرانسویان را به ایستادگی فردی و گروهی در برابر عوامل هیتلر و آلمانیان دعوت کرد. تکرار پیام به این سبب بود که پیام قبلی به گوش شماری کم از فرانسویان رسیده بود. وینستون چرچیل نخست وزیر وقت انگلستان ۲۲ ژوئن ۱۹۴۰ اجازه داد که شارل دوگل برای فرستادن پیام‌های خود، از رادیو لندن (بی بی سی) استفاده مکرّر کند. در آن زمان بسیاری از صاحبنظران انگلیسی با تصمیم چرچیل مخالفت کرده و گفته بودند که استفاده مکرّر دوگل از رادیو لندن ممکن است دولت تازه فرانسه را که با آلمان سازش کرده تا فرانسه تخریب نشود برسر خشم آورد و از حالت بی طرفی خارج و به مساعی نظامی هیتلر کمک کند (متحد نظامی آلمان شود). استفاده مکرّر دوگل از رادیو لندن در عین حال سرآغاز بدعتی شد که ادامه دارد و آن استفاده مخالفان سیاسی از رادیو ـ تلویزیون های دولتی کشورهای دیگر برای رساندن حرف خود و مبارزه است.
دوگل در پیام ۱۸ ژوئن خود که چهار روز بعد (۲۲ ژوئن) از رادیو لندن تکرار شد تشکیل دولت فرانسه آزادرا اعلام داشت و از فرانسویان خواست که با هر وسیله که در اختیار دارند مقاومت کنند و اشغالگران را آسوده نگذارند. وی از نظامیان فرانسه خواست که از کشور خارج و به مستعمرات فرانسه بروند که از این پس زیر نظر دولت فرانسه آزاد قرار خواهند داشت. دوگل در نطق خود تسلیم شدن را یک ضعف شخصیت خوانده و گفته بود که یک انسان کامل در برابر زور تسلیم نمی شود بویژه در برابر اشغالگر وطن. دوگل چهار سال بعد به فرانسه بازگشت وطن خودرا وارد باشگاه ابرقدرت‌ها کرد، برخلاف انتظار متحدان غربی (آمریکا و انگلستان) با آلمان فدرال و دولت مسکو پیمان دوستی بست، همانند ناپلئون از ورود دولت لندن به اتحاد اروپاییان قاره‌ای (بازار مشترک و …) جلوگیری کرد، مقرّ «ناتو» را از فرانسه بیرون انداخت، با اصلاح قانون اساسی جمهوری پنجم را بوجود آورد و دوبار و بیش از ده سال فرانسه را رهبری کرد و پس از مرگ به عنوان قهرمان ملی از او تجلیل شد. دوگل اجازه نداد که درجه نظامی او از سرتیپی بالاتر رود، همان درجه‌ای را که هنگام شکست نظامی فرانسه از آلمان داشت.

 


• قرائت‌ پيام‌ آيت‌‌الله کاشانی توسط دکتر مصدق‌ در مجلس‌ (۱۳۲۹ ش)

آغاز دومین‌ جشنواره‌ فیلم‌‌های‌ آموزشی، تربیتی (۱۳۴۳ ش)

تصویب‌ لایحه‌ قانونی راجع‌ به‌ خبرنگاران‌ خارجی  (۱۳۵۹ ش)

 آغاز جشنواره‌ میلاد، جشنواره‌ سینمای‌ ایران‌ پس‌ از انقلاب‌ اسلامی (۱۳۶۰ ش)

درگذشت فهیمه رحیمی، نویسنده و رمان نویس معاصر (۱۳۹۲ ش)

ثبت مسجد جامع اردبیل از دوران سلجوقی و ایلخانی به شماره ۲۴۸ در فهرست آثار ملی ایران

روز عشاء ربانی یكی از مراسم مسیحیان

درگذشت “روآلْدْ آمونْدسِن” دریانورد نروژی و كاشف قطب جنوب (۱۹۲۸ م)

مرگ “ماكسیم گوركی” ادیب بزرگ و نویسنده شهیر روسیه (۱۹۳۶ م)

 

اعلام جمهوری در كشور مصر (۱۹۵۳ م)

 


 

رویدادها

  • ۱۱۷۶ – آغاز پادشاهی فتحعلی شاه در تهران.
  • ۱۳۱۱ – زمین‌لرزه ۷٫۹ ریشتری در مکزیک
  • ۱۳۳۲ – اعلام جمهوری مصر
  • ۱۳۶۷ – عملیات چلچراغ و تصرف شهر مهران توسط سازمان مجاهدین
  • ۱۳۷۹ – زمین‌لرزه ۶٫۵ ریشتری در ایسلند
  • ۱۳۸۸ – راهپیمایی گسترده و آرام ( راهپیمایی سکوت ) معترضین به نتیجه دوره دهم انتخابات ریاست جمهوری از میدان امام خمینی(توپخانه) و میدان فردوسی تا خیابان انقلاب تهران.
  • ۱۳۹۲ – راه یابی تیم ملی فوتبال ایران به جام جهانی ۲۰۱۴ برزیل

زادروزها

  • ۱۳۰۷ – محمد مفتح (روحانی و سیاست‌مدار ایرانی)
  • ۱۳۲۶ – سلمان رشدی (نویسنده هندی کتاب آیات شیطانی)
  • ۱۳۴۹ – تندیس تناولی (تهیه کننده و کارگردان ایرانی)

مرگ‌ها

  • ۱۱۲۶ – قتل نادر شاه در قوچان در بامداد یکشنبه ۱۱ جمادی‌الثانی ۱۱۶۰ قمری
  • می پسندم (1)
  • نظری ندارم  (0)
  • نمی پسندم  (0)
Share
لینک کوتاه: http://reforms.ir/fa/news/2259
کلیدواژه ها: