۱۴تیربه‎روایت‎تاریخ؛ روز قلم

اصلاحات | روز قلم در تقویم رسمی ایران روز چهاردهم تیرماه می‌باشد. این روز در سال ۱۳۸۱ پس از پیشنهاد انجمن قلم ایران و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی به ثبت رسید.

111807_648• امروزدر ایران روز قلم است

روز «قلم»، حافظ علوم و دانش‌‏ها، پاسدار افکار اندیشمندان، حلقه اتصال فکری عالمان و پُل ارتباطی گذشته و آینده بشر بوده، و حتی ارتباط آسمان و زمین نیز از راه لوح و قلم به دست آمد. «قلم»، انسان‏‌هایی را که از نظر زمان و مکان جدا از هم زندگی می‌‏کنند، پیوند می‏‌دهد؛ گویی همه متفکران بشر را در تمام طول تاریخ و در تمام نقاط زمین، در یک کتاب خانه بزرگ جمع می‏‌بینی! در این کتاب خانه، سخنان آسمانی و زمینی جمع است، از سقراط گرفته تا ابن‌‏سینا و معاصرانمان. از قرآن و نهج البلاغه تا اَوسْتا و انجیل. همه و همه هستند. «قلم»، رازدار بشر و خزانه دار دانش‏‌ها و جمع آوری کننده تجربه‏‌های قرن‏‌ها و دوران‏‌هاست و اگر قرآن به آن سوگند یاد می‏‌کند، به همین دلیل است؛ زیرا همیشه، سوگند به امری بسیار پرارزش و محترم یاد می‌‏شود.

• روزی كه قباد ساسانی دستور نوسازی شهر دربند قفقاز را پس از اخراج خزرها صادر کرد. (۵۲۷ م)
قباد یكم، شاه ساسانی ایران، پس از عقب راندن خزرها به آن سوی رود ولگا و بازگرداندن نظم و آرامش به قفقاز شمالی، در ژوئیه (جولای) سال ۵۲۷ میلادی (طبق محاسبه تقویم نگاران، پنجم جولای) دستور بازسازی شهر دربند (واقع در داغستان امروز و تلفظ كنونی: دربنت) را صادر و بودجه لازم را اختصاص داد. قباد خسروانوشیروان ولیعهد خود را به عنوان ناظر بر این نوسازی تعیین كرد. خسرو در دوران پادشاهی خود هم بر استحكامات این شهر افزود و آن را آبادتر كرد. داریوش بزرگ و شاپور یكم (پسر اردشیر پاپكان) در سنگ‌نبشته‌های خود، مناطق ایرانی قفقاز را ذكر كرده اند. شهر دربند میان دریای مازندران و كوه‌های قفقاز در تنگه ای به عرض سه كیلومتر قرار گرفته و پادگان ایرانی آن قرن‌ها مانع ورود اقوام مهاجر (آوارها، خزرها و …) به قلمرو ایران و روم می شد و امپراتوری روم بابت این عمل، هرساله به ایران مقداری طلا می داد. منطقه داغستان كه اینك یك ایالت (جمهوری خودمختار) فدراسیون روسیه است در طول حكومت ساسانیان، علاوه بر حكمران غیر نظامی یك مرزبان (ژنرالی با درجه اسپهبد) داشت كه عملا مقام برتر منطقه بود. مرزبانان قفقاز پس از حمله عرب، بمانند مرزبانان «فرارود» سازمانهای خود را منحل نكردند بلكه مستقلا و یا با كمك حكمرانان ایرانی محل تا زمان صفویه بكار ادامه دادند. ایستادگی آنان در سال ۷۲۸ میلادی در برابر حمله عرب كه قصد ورود به داغستان امروز را داشتند مشهور است و گور مقتولان این ایستادگی كه به «چهل قهرمان» معروفند هنوز مورد احترام است.
قباد یكم در دوران حكومت خود سه بار خزرها را شكست داد: در سال‌های ۴۸۹، ۵۲۲ و ۵۲۷ میلادی. شهر دربند (اینك دارای ۱۰۰ تا ۱۰۵ هزار جمعیت) در جریان نوسازی دهه سوم قرن ششم میلادی دارای دیوارهایی به ارتفاع ۲۰ متر و ۳۰ برج دفاعی شد كه این برج‌ها عمدتا در باروی شمالی شهر ساخته شدند زیرا كه شهر از قسمت جنوبی آن امن بود و تجاوزگر وجود نداشت. كالانكایك Kalankatuk(كاگانكاتواتسیMovses Kagankatvasi ) مورخ بزرگ ارمنی قرون وسطا (تحصیل كرده آتن، اسكندریه، رم و قسطنطنیه) در كتاب خود «آلوانكAluank» شهر دربند و ایالت های ایرانی Arran ارّان (آذربایجان و داغستان امروز)، ایبریا (گرجستان و آبخازیای امروز) و سرزمین خودمختار ارمنستان را دقیقا شرح داده است و همچنین آلبانیا. («آلبانیا» به معنای كوهستانی واژه ای لاتین است كه رومیان بخشی از قفقاز را خطاب می‌كردند). «استرابو» قبلا در كتاب خود به شرح منطقه ایرانی قفقاز پرداخته بود (این منطقه پس از ۲۴ قرن، در جنگ‌های سه دهه اول قرن نوزدهم روسیه و ایران، از ایران گرفته شد).

• ثبت مجموعه تاریخی تخت سلیمان در فهرست آثار فرهنگی میراث جهانی یونسكو (۱۳۸۲ ش)
مجموعه آثار باستانی تخت سلیمان در ۴۲ كیلومتری شمال شرقی شهرستان تكاب در استان آذربایجان غربی قرار دارد. آثار باستانی این مجموعه و دریاچه جوشان آن، روی صفحه‎ای سنگی و طبیعی قرار گرفته كه از رسوبات آب دریاچه به وجود آمده است. قدمت این منطقه از لحاظ سكونتگاه انسانی به ۳ هزار سال پیش باز می‎گردد؛ و یكی از مهمترین آثار تاریخی كشور است كه به عنوان چهارمین اثر ایران در میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. این مجموعه چه به لحاظ وجود آثار باستان شناختی و چه به لحاظ ارتباط با مدارك مكتوب تاریخی و اسطوره‎ای در شمال و غرب ایران كاملا منحصر به فرد است. هم اینك در این مجموعه آثاری از اوایل دوره ساسانی تا دوره ایلخانان مغول شناسایی شده، لیكن از آنجایی كه تاریخ نظری این مجموعه به دوره هخامنشی و اشكانی می رسد، بی تردید در صورت ادامه حفاری، آثار مهمی از دوره‎های پیش از ساسانی در این محل كشف خواهد شد. این مجموعه در سال ۱۳۸۲ به شماره ۱۰۷۷ در فهرست آثار فرهنگی میراث جهانی یونسكو ثبت شده است.

• ربودن دیپلمات‏‌های ایرانی در لبنان توسط صهیونیست‎ها (۱۳۶۱ ش)
در چهاردهم تیرماه ۱۳۶۱ شمسی، سه دیپلمات و خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران در بیروت، در چهل كیلومتری شمال این شهر در حالی كه عازم محل كار خود در سفارت ایران بودند، توسط نیروهای حزب فالانژ لبنان ربوده شدند. در آن زمان، ارتش رژیم صهیونیستی به لبنان حمله كرده بود و حزب فالانژ، همكاری نزدیكی با این رژیم اشغالگر داشت. اگرچه ابتدا گفته می‏‎شد كه سیدمحسن موسوی كاردار جمهوری اسلامی ایران در بیروت و همراهانش كشته شده‌‏اند؛ اما شواهد و مدارك موجود، حاكی از آن است كه آنها در اسارت رژیم صهیونیستی می‌‏باشند. با وجود اقدامات متعدد جمهوری اسلامی، برای آزادسازی دیپلمات‏‎ها و اتباع خود از چنگال رژیم صهیونیستی، این رژیم هنوز تن به این كار نداده است. برادر پاسدار حاج احمد متوسلیان از فرماندهان سپاه نیز جزو دیپلمات‏‎ها بوده است.

• درگذشت دكتر “كریم سنجابی” وزیر امور خارجه دولت موقت (۱۳۷۴ ش)
 در سال ۱۲۸۳ شمسی در كرمانشاه به دنیا آمد. وی پس از پایان تحصیلات، در ایران و اروپا به استادی دانشگاه رسید و در سال ۱۳۲۵ به ریاست دانشكده حقوق و علوم سیاسی و اقتصادی دست یافت. سنجابی پس از موضوع ملی شدن صنعت نفت و شكل‏‌گیری جبهه ملی، وارد این حزب شد و در دولت دكتر مصدق به وزارت فرهنگ رسید. وی در طول یك سال وزارت فرهنگ، نه تنها قدمی برای اصلاح فرهنگ برنداشت، بلكه اوضاع آشفته آن وزارتخانه را آشفته‏‎تر كرد. دكتر سنجابی پس از كودتای ۲۸ مرداد ۳۲، مدت‏‌ها به حالت اختفا زندگی می‏‌كرد تا اینكه با وساطت یكی از متنفذین، بار دیگر كرسی استادی گرفت. او پس از پانزده خرداد ۴۲، بار دیگر وارد مبارزات سیاسی شد و چندین بار به زندان افتاد تا اینكه در سال ۱۳۵۷ رهبر جبهه ملی ایران شد و به طور علنی علیه شاه و رژیم مبارزه كرد. كریم سنجابی در آبان ۱۳۵۷ به دیدار شاه رفت ولی به دلیل شرایط زمان، پیشنهاد نخست‏وزیری محمدرضا پهلوی را نپذیرفت. وی پس از پیروزی انقلاب در كابینه مهندس بازرگان به وزارت امور خارجه منصوب شد و پس از چند ماه فعالیت، در اعتراض به اشغال لانه جاسوسی آمریكا به همراه سایر اعضای كابینه استعفا داد. سرانجام دكتر سنجابی پس از سال‏‌ها اقامت در اروپا و آمریكا در سال ۱۳۷۴ شمسی در ۹۱ سالگی درگذشت.

• نیوتن اصول ریاضی فلسفه طبیعی را منتشر ساخت. (۱۶۸۷ م)
ایزاك نیوتن دانشمند انگلیسی (۱۶۴۳ ـ ۱۷۲۷) پنجم ژوئیه ۱۶۸۷ تالیف مهم خود «اصول ریاضی فلسفه طبیعی» را منتشر ساخت. وی با توسل به قواعد كپلر و حركت ستارگان، نیروی جاذبه و ۳ قاعده حركت را كه پایه علم «مكانیك» هستند (در مورد اجسام متحرك بر روی كره زمین) به دست داد. او با تجزیه نور خورشید از طریق عبور دادن آن از منشور، همچنین ثابت كرد كه آن نور (اصطلاحا سفید) از طیفی از انوار به وجود می آید كه دارای طول موج مختلفند. نیوتن همچنین كلكولس (حساب فاضله) تكمیل شده را ارائه داد.

• درگذشت “ژوزف نی‏پس” مخترع دوربین عكاسی (۱۸۳۳ م)
نخستین بار یک دانشمند فرانسوی به نام ژوزف نیسفور نیپس (joseph Nicephore Niepce) در سال ۱۸۲۶ میلادی موفق به ثبت اولین عکس تاریخ شد. او با قرار دادن یک صفحه فلزی قیر اندود در یک جعبه تاریک از جلوی پنجره تصویرپشت بام را ثبت کرد در آن زمان صفحه عکس به مدت ۸ ساعت تحت تابش نور آفتاب قرار داشت.

• سرنگونی دولت “ذوالفقار علی بوتو” نخست وزیر پاكستان طی یك كودتای خونین (۱۹۷۷ م)
در پنجم ژوئیه ۱۹۷۷میلادی ژنرال محمدضیاءالحق رئیس ستاد ارتش پاكستان، با استفاده از شرایط بحرانی كشور با یك كودتای خونین، دولت ذوالفقار علی بوتو را سرنگون كرد و قدرت را در دست گرفت. ضیاءالحق سپس سمت‏‎های نخست وزیری و ریاست جمهوری را بر عهده گرفت و علاوه بر اعدام بوتو در ۴ آوریل ۱۹۷۹میلادی و سركوب جمعی از مخالفان خود، مجالس پاكستان را تعطیل و فعالیت احزاب و مطبوعات را ممنوع كرد. ژنرال ضیاءالحق بر اثر فشارهای داخلی در سال ۱۹۸۵میلادی انتخابات را برگزار كرد و حكومت نظامی را لغو نمود. سرانجام وی در سال ۱۹۸۸ بار دیگر مجالس ملی و ایالتی را منحل كرد و پس از بركناری نخست‏وزیر وقت، وعده برگزاری انتخابات دیگری را داد. علی‏‌رغم این‏كه ضیاءالحق هنگام كودتا وعده داده بود كه ظرف سه ماه با انجام انتخابات آزاد، حكومت را به دولت منتخب پارلمان تفویض خواهد كرد، ولی بیش از یازده سال با كمال قدرت و خشونت بر پاكستان حكومت كرد تا این‏كه در هفدهم اوت ۱۹۸۸ به همراه تنی چند از سران ارتش پاكستان در انفجار یك هواپیمای نظامی كشته شد.

 


• حشمت الدوله والاتبار به حکومت گیلان منصوب شد (۱۲۹۶ش)

• تحصن‌ ۱۲ نفر ازمدیران‌ مطبوعات‌ به‌ دلیل‌ ترور”میرزا زاده‌ عشقی” در مجلس‌ شورای ملی (۱۳۰۳ ش)

• افتتاح اولین خط اتوبوسرانی شركت واحد در تهران (۱۳۳۵ ش)

• درگذشت خطاط شهیر، استاد “میرزا طاهر خوشنویس تبریزی” (۱۳۵۵ ش)

• دو قطار باری در شازند اراک به هم تصادم کردند. عده ای مقتول و عده ای مجروح شدند. (۱۳۵۵ ش)

• تظاهراتی در تهران با شرکت جمعیتی حدود ۳ هزار نفر در مقابل بازار برپا شد؛ همچنین تظاهرات دیگری نیز از سوی اهالی این شهر در میدان ۲۴ اسفند (میدان انقلاب) شکل گرفت.(۱۳۵۷ ش)


رویدادها

  • ۱۳۵۹ – دستور ایالات متحده آمریکا بر مسدود کردن دارایی‌های ایران
  • ۱۳۶۱ – ربودن احمد متوسلیان و هیئت دیپلماتیک ایران توسط نیروهای اسرائیلی در لبنان

مناسبت‌ها

  • روز قلم در ایران

زادروزها

  • ۱۲۹۵ – صادق چوبک، نویسندهٔ ایرانی
  • ۱۳۴۵ – محمد اصفهانی، خواننده و آهنگ‌ساز اهل ایران
  • ۱۳۵۶ – علی انصاریان، بازیکن فوتبال
  • ۱۳۶۱ – حامد کمیلی، بازیگر ایرانی
  • ۱۳۶۱ – طوبا بویوک‌اوستون، بازیگر ترکیه‌ای

مرگ

  • ۸۰۸ – غیاث‌الدین جمشید کاشانی ریاضی‌دان و ستاره‌شناس ایرانی.
  • می پسندم (1)
  • نظری ندارم  (0)
  • نمی پسندم  (0)
Share
لینک کوتاه: http://reforms.ir/fa/news/4736
کلیدواژه ها:
یک دیدگاه
  1. Warning: mysql_query(): Access denied for user 'daneshno'@'localhost' (using password: NO) in /home/daneshno/public_html/reforms.ir/fa/details/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 219

    Warning: mysql_query(): A link to the server could not be established in /home/daneshno/public_html/reforms.ir/fa/details/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 219

    Warning: mysql_query(): Access denied for user 'daneshno'@'localhost' (using password: NO) in /home/daneshno/public_html/reforms.ir/fa/details/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 226

    Warning: mysql_query(): A link to the server could not be established in /home/daneshno/public_html/reforms.ir/fa/details/plugins/comment-rating/comment-rating.php on line 226
    class="comment even thread-even depth-1" id="li-comment-155">
    ناشناس