۲۳تیربه‎روایت‎تاریخ؛ نخستین تصویر یک شهبانوی ایران بر سكه‌ها

اصلاحات | در چهاردهم جولای سال 307 میلادی هرمز دوم، شاه ساسانی ایران اجازه داد كه تصویر بانوی او - دختر پادشاه (محلی) كوشان - بر سكه ضرب شود.

d7e8f62dea583e50b6a9c1ff93246ed6

• نخستین تصویر یک شهبانوی ایران بر سكه‌ها (۳۰۷ م)

در چهاردهم جولای سال ۳۰۷ میلادی هرمز دوم، شاه ساسانی ایران اجازه داد كه تصویر بانوی او – دختر پادشاه (محلی) كوشان – بر سكه ضرب شود. هرمز دوم كه «تاریخ» او را به عنوان «عادل و نیک نفس» مورد قضاوت قرار داده است و هفت سال و چهار ماه سلطنت كرد، نخستین شاه ایران بود كه سكه با تصویر شهبانویش را ضرب و به جریان انداخت.
 شهرت فروتنی و باگذشت بودن هرمز دوم از زمانی وارد تاریخ شد كه وی پس از كناره‌گیری پدر بیمارش «نرسی» از سلطنت و به شاهی رسیدنش، تا زمانی كه پدر زنده بود، اجازه نداد كه او را به عنوان «شاه» خطاب كنند.
«نرسی» در سال ۳۰۲ میلادی پس از اینكه شنید یك واحد از ارتش ایران مورد شبیخون رومی‌ها قرارگرفته و متحمل تلفات شده است از فرط اندوه بیمار و همان روز، پس از ده سال پادشاهی به سود پسرش هرمز كناره‌گیری كرده بود. نرسی قبلا و در جولای ۲۹۷ میلادی ارتش روم به فرماندهی گالریوس را در منطقه فرات شمالی شكست و فراری داده بود و چون پیش‌بینی حمله مجدد را تا سال‌ها نمی‌كرد، نیمی از ارتش را روانه شمال شرقی كشور (منطقه فرارود) كرده بود كه گالریوس از فرصت استفاده کرده به یک سپاه ایران شبیخون زده، تلفات وارد ساخته و برخی از بستگان شاه را که در قرارگاه این سپاه بودند به اسارت گرفته بود. اختلاف ایران و روم در زمان نرسی هم بر سر ارمنستان بود. هرمز دوم بود كه دادگاه‌های كیفری ایران را دو مرحله‌ای كرد و دستور داد كه احكام اعدام بدون تصویب شخص او اجرا نشوند. هرمز دوم اوایل سال ۳۱۰ میلادی برای جلوگیری از مهاجرت اعراب به قلمرو ایران، به منطقه‌ای كه امروز ظهران نامیده می‌شود (واقع در كشور سعودی) رفته بود كه همان‌جا درگذشت. وی از طریق جزیره بحرین به آن منطقه رفته بود.

• ورود “اورل هریمن” برای میانجی‌گری بین ایران و شركت نفت انگلستان (۱۳۳۰ ش)
پس از تصویب لایحه ملی شدن صنعت نفت ایران در ۲۹ اسفند ۱۳۲۹ شمسی در مجلس سنا، دكتر مصدق به عنوان نخست‏وزیر ایران درصدد اجرای این قانون برآمد. دولت ایران در این زمان، آمادگی داشت كه خود مستقیماً نفت را صادر نماید. از آن طرف با خلع‏ید از شركت نفت انگلستان كه از سال‏‌ها قبل بر چاه‌‏های نفت ایران خیمه زده بود، دولت این كشور را به عكس العمل واداشت و كشتی جنگی به خلیج فارس اعزام نمود. در نتیجه صادرات نفت ایران نیز متوقف شد. در ادامه، شركت نفت انگلیس به دیوان بین المللی دادگستری شكایت برد ولی دولت ایران رسیدگی به اختلاف یك شركت با یك دولت را در صلاحیت دیوان نمی‌‏دانست. چون كار اختلاف بالا گرفت، در بیست و سوم تیر ماه ۱۳۳۰شمسی، اورل هریمن مشاور مخصوص هاری ترومن رییس ‏جمهور وقت آمریكا برای میانجیگری بین شركت نفت انگلیس و دولت ایران وارد تهران شد. به دعوت هریمن هیئتی از انگلستان به ایران آمد و مذاكراتی طولانی به مدت سه هفته بین دو طرف انجام گرفت. انگلیسی‏‌ها در حقیقت خواهان سهمی برابر با ایران و به مدت ۲۵ سال بودند كه بیش از پیش نفت كشور را به قیمت ارزان به یغما برند. اما هیئت ایرانی مذاكره‏‌كننده با انگلیسی‌ها این مساله را نپذیرفت و مذاكرات دو جانبه با میانجی‌گری نماینده آمریكا بی‏‌نتیجه ماند. در نهایت اورل هریمن پس از شكست در ماموریتش، در اول شهریور آن سال بدون دستیابی به نتیجه‏‌ای به كشورش بازگشت. مداخله آمریكا در این مسأله هر چند به عنوان نقش میانجی صورت گرفت ولی زمینه‏‌ای برای حضور بیشتر آمریكائیان در ایران گردید. به طوری كه پس از كودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ در دو سال بعد از آن، آمریكائیان بر تمامی منابع حیاتی كشور دست یافتند و تا زمان پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷شمسی، به مدت ۲۵ سال به چپاول ثروت‏‌های خدادادی این مرز و بوم مشغول بودند.

• آغاز به كار نخستین دوره مجلس خبرگان رهبری (۱۳۶۲ ش)
در جمهوری اسلامی ایران، رهبری، ركن اساسی و محور اصلی نظام است و این جایگاه رفیع، در قانون اساسی به عنوانِ ضامن عدم انحرافِ سازمان‏‌های مختلف از وظایف اصیل اسلامی خود شناخته شده است. حوزه وسیع و سنگین مسئولیت‏‌های رهبری و نقش بنیادین آن در سلامت نظام سیاسی ایجاب می‏‌كند كه شایسته‌‏ترین فرد، عهده دار آن شده و شخص رهبر، دارای بالاترین صلاحیت‏‌های علمی، اخلاقی، سیاسی و از برترین توانایی‏‎ها برخوردار باشد. از این رو، برای آن كه انتخاب این مقام بر طبق معیارهای لازم صورت گیرد، انتخاب رهبر از سوی مردم، به وسیله نمایندگان خبره آنان صورت می‏‌پذیرد. به این ترتیب كه خبرگان، منتخب مردم هستند و رهبر، منتخب خبرگان. رهبرِ منتخب خبرگان، ولایت امر و همه مسؤولیت‌‏های ناشی از آن را برعهده خواهد داشت. همچنین در صورتی كه رهبری از انجام وظایف قانونی خود كه در قانون اساسی مذكور است، ناتوان شود، از مقام خود بركنار خواهد شد كه تشخیص این امر نیز برعهده خبرگان رهبری است. بر این اساس اولین مجلس خبرگان رهبری در شرایطی كه كشور، در حال نبردی نابرابر با حكومت عراق و دنیای استكبار بود و متجاوزان عراقی برای شكست ملت قهرمان ایران، هر روز متوسل به شیوه‏ای جدید در جنگ می‏‌شدند، تشكیل شد. اما حضور گسترده مردم در صحنه‌‏های گوناگون انقلاب، از قبیل انتخابات مجلس خبرگان چون همیشه ارمغانی از یأس و ناامیدی را برای دشمنان فراهم آورد. در این میان انتخابات اولین دوره مجلس خبرگان رهبری، با شركت هجده میلیونی مردم شجاع و مقاوم ایران در ۱۹ آذر ۱۳۶۱ برگزار گردید و ۷۵ نفر از نمایندگان مجلس خبرگان تعیین شدند. در نهایت اولین نشست مجلس خبرگان رهبری كه در واقع نخستین مجلس خبرگان جامعه اسلامی پس از خبرگان قانون اساسی بود، در ۲۳تیرماه ۱۳۶۲ تشكیل گردید و با پیام حضرت امام، افتتاح شد. مهم‏ترین اقدام در كارنامه مجلسِ اول خبرگان رهبری، تلاشِ به موقعِ آن، پس از ارتحال حضرت امام خمینی(ره) در تعیین رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت آیت اللَّه خامنه‌‏ای می‌‏باشد. مدت هر دوره مجلس خبرگان، هشت سال و دوره سوم مجلس خبرگان از سال ۱۳۷۸ آغاز شد.

• درگذشت دكتر مهدی حمیدی شیرازی شاعر، محقق و نویسنده نامی معاصر (۱۳۶۵ ش)
دكتر مهدی حمیدی شیرازی شاعر، محقق و نویسنده نامی معاصر در گذشت . وی در سال ۱۲۹۳ شمسی در شیراز به دنیا آمد و تحصیلاتش را در رشته زبان و ادبیات فارسی تا اخذ درجه دكتری ادامه داد. دكتر حمیدی در عرصه شعر فارسی آثار متعددی به رشته تحریر در آورده كه شكوفه‎ها ، سال‎های سیاه ، عروض حمیدی ، دریای گوهر در سه جلد، زمزمه شب ، شعر فارسی در قرن سیزدهم ،بهشت سخن و سبك سری‌های قلم از آن جمله‏‌اند. این محقق و نویسنده معاصر در زبان شناسی ترجمه و عروض نیز استاد بود و در این علوم آثاری چند از خودئ به یادگار گذاشته است. از مشهور ترین اشعار وی می‌توان به مرگ قو اشاره كرد كه در این شعر با زیبایی بسیار به افسانه‌ای درباره چگونگی مرگ یك قو اشاره شده است.

 

• تولد “ژوزف گوبینو” نویسنده و فیلسوف نژادپرست فرانسوی (۱۸۱۶ م)
ژوزف آرتور كنت دو گوبینو نویسنده و فیلسوف فرانسوی در ۱۴ ژوئیه ۱۸۱۶میلادی در نزدیكی پاریس به دنیا آمد و تحصیلات خود را در فرانسه، آلمان و سوئیس پشت سر نهاد. وی در این زمان به روزنامه‏‌نگاری و نگارش رمان‏‌های پرماجرا پرداخت و پس از انتشار آثاری از خود، شهرت یافت. گوبینو ضمن علاقه به ادبیات و صنایع آلمان، با شیفتگی تمام به این نتیجه رسید كه اقوام آریایى، در قدرت، جمال و هوش، سرآمد دیگرانند، پس باید آنها را برتر از سایر نژادهای بشر دانست. گوبینو برای خود رسالتی الهی قائل بود، اما چون در كشور خودش، به او اعتنایى نكردند به آلمان رفت و به اثبات برتری آلمان‏‌ها بر اقوام دیگر پرداخت. او اندیشه‏‌های خود را در كتابی به نام مقاله درباره نابرابری نژادهای انسان در چهار جلد بیان داشت. این كتاب، در سال‏‌های بعد به شعله‏‌های تفوق نژاد آریایى در آلمان بسیار دامن زد و ده‏‌ها سال پس از مرگ گوبینو، به عنوان یكی از الگوهای آدولف هیتلر رهبر آلمان نازی درآمد. به نظر گوبینو، مسئله نژادی نه تنها بر همه مسائل دیگر تاریخ برتری دارد، بلكه محور اصلی آن به شمار می‌‏آید. گوناگونی نژادها كه ملت‏‌ها را می‏‌سازد، خود مبيّن سرنوشت مختلف این ملت‏‌هاست. گوبینو كه به نژاد قوی و ضعیف معتقد است، انحطاط نژادهای قوی را بر اثر اختلاط با ملت‌‏های ضعیفی می‏‌داند كه در جنگ مغلوبشان گشته‏‌اند. گوبینو در این راستا، منظومه بلند آمادیس را در سه جلد و شامل دو هزار بیت سرود. این منظومه بلند و استعاری، فرضیه نژادی شاعر را عرضه می‏‌كند. با این حال گوبینو در كنار این امور، به كارهای سیاسی و علمی نیز مشغول بود و پس از آنكه به سمت دبیر اول و سپس وزیرمختار فرانسه در دربار ایران منصوب شد، زبان‏‌های شرقی از جمله فارسی، عربی و نیز خطوط میخی را فراگرفت. او ضمن حضور در میان مردم، با عقاید، آداب، رسوم، تاریخ، مذهب و متون فكری طبقات مختلف مردم آشنا گردید. گوبینو در این زمینه، به تالیف آثاری پرداخت كه كتب سه سال در آسیا، تاریخ ایران و ادیان و فلسفه‏‌های آسیای مركزی، نتیجه این حضور و دقت در متن جامعه است. وی سرانجام پس از ۶۶ سال زندگی در ۱۳ اكتبر ۱۸۸۲میلادی درگذشت.

• تولد “ژاك بنینی بوسوئه” نویسنده معروف و عالم علوم الهی فرانسوی (۱۶۲۷ م)
ژاك بنینی بوسوئه، عالم علوم الهی، مورخ و نویسنده شهیر فرانسوی در چهاردهم ژوئیه ۱۶۲۷میلادی در شهر دیژون فرانسه در خانواده‎‏ای مذهبی به دنیا آمد. وی از ۱۵ سالگی به تحصیل الهیات پرداخت و با مطالعه آثار نویسندگان و ادبای زمان، استعداد نویسندگی و فصاحت را در خود پرورش می‏‎داد. بوسوئه در ۲۵ سالگی در رشته الهیات به دریافت درجه دكتری نائل آمد و به وعظ و خطابه پرداخت. وی پس از چندی به آموزش پسر لویى چهاردهم، پادشاه فرانسه مشغول شد و در طی نه سال تربیت او، كتاب گفتار در تاریخ عمومی را در سه بخش نگاشت. این كتاب تاریخ كه وقایع عالم از ابتدای كار تا آن زمان را شامل می‏‎شد، نه تنها بوسوئه را بزرگ‏‎ترین نثرنویس فرانسه معرفی كرد، بلكه غنای موضوع و تجزیه و تحلیل امور و تعمق درمسائل، بر وسعت معرفت او گواهی می‎‏داد.
پس از آن، بوسوئه كه از دسیسه‏‌ها و مخالفت درباریان آزرده گشته بود، خود را از دربار كنار كشید و با آموزش مسائل دینی و تدریس كتاب مقدس، مقام مهمی در جامعه روحانی به دست آورد. بوسوئه هم‏چنین در ایراد خطابه، شهرت فراوانی یافت و در این فن، به كمال قدرت در فصاحت و هنر وعظ دست یافت، با این حال، مرثیه‏‌ها و مدیحه‏‌های او، تعلیماتی درباره زندگی و ایمان دربرداشت. بوسوئه بر این عقیده بود كه مسیحیت، سازنده بشر است و همه چیز در دنیا دامی است در پیش پای فرد مسیحی. یكی از هدف‏‌های بوسوئه در آغاز زندگی روحانی او، مبارزه با دشمنان دین و وحدت بخشیدن به جامعه برادران روحانی و از میان بردن سوء تفاهم‏‌ها بود. از این رو با انتشار كتاب تاریخ تغییر و تحول كلیساهای پروتستانی، ضمن لزوم قبول كلیسای واحد، قصد داشت تا به پروتستان‏‌ها ثابت كند كه روح كلیسا را خوب درك نكرده‌‏اند. وی كوشید تا میان كلیسای كاتولیك و پروتستان را آشتی دهد و یك مسیحیت پدید آورد. بوسوئه معتقد بود كه هر كدام از ما مثل یك زندانی هستیم كه تنها از درون حجره كوچك زندان خویش می‏‌توانیم به دنیای خارج نظر افكنیم و بنابراین تنها جزیى از واقعیت را می‏‌توانیم ببینیم. پس باید دیدهای مُجزّای خود را با هم آمیخت تا بتوان واقعیت را به تمامی نگریست. بوسوئه می‏‌گفت: غایت دین و فلسفه آن است كه به ما یاد دهد چگونه با تساهل و گذشت، داستان كامل الوهیت را از زبان ادیان مختلف بشنویم. بوسوئه در نوع وعظ و خطابه و مرثیه و مدیحه، تحولی ایجاد كرد و وظیفه راهنمایى و تعلیماتی را در اخلاق و مذهب برعهده گرفت. وی از طرف دیگر، استاد نثر كلاسیك فرانسه به شمار می‌‏آید. او به خوش‌اهنگی و موسیقی كلام و معانی دقیق الفاظ توجه خاص نشان می‌‏داد و مسائل مهم دینی و انسانی را با لحن شاعرانه بیان می‏‌كرد. كتب مواعظ در نوزده جلد و مرثیه‏‌ها و خطابه‏‌های مذهبی از دیگر آثار اوست. ژاك بنینی بوسوئه سرانجام در ۳۰ نوامبر ۱۷۰۴میلادی در ۷۷ سالگی درگذشت.

 


• فتح‌ تهران‌ توسط مشروطه‌‌خواهان‌ (۱۲۸۸ ش)

• احمدشاه به استاروسلسكی رئیس كل قزاقخانه درجه سرداری داد و او را مأمور نمود تا گیلان و مازندران را از تصرف جنگلی‌ها خارج سازد. (۱۲۹۹ ش)

• بازداشت‌ امام‌ خمینی (ره‌) در پادگان‌ عشرت‌ آباد توسط عمال‌ رژیم‌ شاهنشاهی (۱۳۴۲ ش)

• تصويب‌ نخستين‌ آيين‌ نامه‌ نظارت‌ بر نمايش‌ فيلم‌ در ايران‌ (۱۳۴۴ ش)

• سلطان حسن پادشاه مراکش ۴ ژنرال و ۶ سرهنگ را تیرباران کرد. (۱۳۵۰ ش)

• در تصادف خونین یک اتوبوس و یک وانت در جاده کرج ۱۹ نفر کشته شدند. (۱۳۵۲ ش)

• باغ‎ها از پرداخت عوارض نوسازی معاف گردیدند. (۱۳۵۲ ش)

• گرمای تهران به ۴۳ درجه بالای صفر رسید که در ۳۰ سال گذشته بی‌سابقه بوده است. (۱۳۵۲ ش)

• ۶ تن از وزیران به ریاست نخست وزیر کمیته‌ای برای مبارزه با مواد مخدّر تشکیل دادند. (۱۳۵۳ ش)

• مجلس شورای ملی، لایحه اجازه اعطای وام و اعتبار به دولت‌ها و مؤسسات خارجی و بین‌المللی را تصویب کرد. (۱۳۵۳ ش)

• نظام آموزشی دگرگون شد، دبیرستان‌ها به دو دوره سه ساله و یکساله تقسیم شدند. (۱۳۵۴ ش)

• ایران و سوئیس در پی تدارک تشکیل یک مجتمع ۳ میلیارد دلاری برای پتروشیمی شدند. (۱۳۵۶ ش)

• بنابر گزارش ساواک از ساعت ۲۰/۳۰ الی ۲۳/۳۰، مراسم بزرگداشتی به مناسبت اربعین شهدای نجف آباد با حضور ۵۰۰ نفر و سخنرانی آقای شیخ عباس ایزدی و دو طلبه ناشناس در مسجد جامع این شهر برگزار شد.(۱۳۵۷ ش)

• در ساعت۲۱/۳۰، مراسمی در شیراز با سخنرانی شیخ علی اکبر مهدوی در مسجد ولی عصر برگزار شد. در پایان ضمن برپایی تظاهرات از سوی حدود ۲۰۰ نفر، ۵ نفر دستگیر شدند. (۱۳۵۷ ش)

• شهادت‌ “بهرام‌ عبدی ” عکاس‌ روزنامه‌ کيهان‌ در عمليات‌ رمضان‌ (۱۳۶۱ ش)

• تصویب‌ اساسنامه‌ انجمن‌ ملی مطبوعات‌ ورزشی ایران‌  (۱۳۶۹ ش)

• انتشار نخستين‌ روزنامه‌ ويژه‌ نابينايان‌ (۱۳۷۲ ش)

 


رویدادها

  • ۱۳۳۰ – تظاهرات حامیان حزب توده که در این مجموعه تظاهرات که در اعتراض به ورود آورل هریمن برگزار شد ۲۰ نفر در تهران جان خود را از دست دادند و در خوزستان ۱۷ نفر کشته و ۱۵۱ نفر مجروح شدند.
  • ۱۳۶۲ – افتتاح اولین مجلس خبرگان رهبری در ایران
  • ۱۳۹۴ – توافق هسته‌ای ایران و گروه ۵+۱

زادروزها

  • ۱۳۲۳ – لیلی گلستان (به انگلیسی: lili golestan) ‏ (۱۳۲۳-) مترجم و نگارخانه‌دار ایرانی
  • ۱۳۵۹ – پولاد کیمیایی، بازیگر ایرانی
  • ۱۳۶۰ – علیرضا محمد، بازیکن فوتبال اهل ایران

مرگ‌ها

  • ۱۲۸۹ – سید عبدالله بهبهانی مجتهد شیعه از رهبران انقلاب مشروطه
  • ۱۳۸۲ – امانوئل ملیک اصلانیان پیانیست و آهنگساز ایرانی.
  • نمی پسندم  (0)
  • نظری ندارم  (0)
  • می پسندم (0)
Share
لینک کوتاه: http://reforms.ir/fa/news/5410
کلیدواژه ها: